اخبار
1396/07/02 15:12

سیستم مدیریت آموزش مبتنی بر استاندارد بین المللی ISO10015

امروزه مبحث استانداردسازی آموزش با توجه به سرمایه گذاری کلان موسسات، سازمانها و شرکتها اعم از خصوصی و دولتی بر امر آموزش، یکی از ضروریات می باشد. استاندارد ISO10015 با یک مطالعه سطحی ممکن است بسیار ساده به نظر آید و اینگونه هم هست ولی دنیایی از مفاهیم و مطالب آموزشی در این استاندارد نهفته است. این استاندارد برای ایجاد، ‌اجرا و نگهداری فرآیندهای آموزشی سازمانها و شرکتها و موسسات بسیار اثربخش خواهد بود. با پیاده سازی این استاندارد در فرآیندهای آموزش شرکت و سازمانها می توان با زبان جهانی خود را همنوا ساخت. باریک بینی و ظرایف این استاندارد در مقوله های اثربخشی آموزش، بهره وری آموزش، اعتباربخشی آموزش و دهها موارد دیگر و در عین حال با زبانی ساده و        بی آلایش مطرح نمودن مباحث پیچیده و آموزش از ویژگیهای ممتاز این استاندارد میباشد. این استاندارد که ویژه آموزش میباشد می خواهد پارادایم ساده اندیشی و سطحی نگری به فرآیند آموزش را به رویکردی حرفه ای و تخصصی به امر آموزش تغییر دهد.

بدیهی است که هرچه در سازمان ها از سیستم ها و روش های نوین ، منابع ، ماشین آلات ، تجهیزات و امکانات جدید و مدرن استفاده گردد ، در صورت نبودن آموزش صحیح در نحوه استفاده و بکارگیری آن ها ، منابع هدر رفته و اثربخشی و کارایی لازم را نخواهد داشت.

از آنجایی که از طریق آموزش هدفمند و اثربخش می توان در مفروضات ذهنی کارکنان نوسازی و رفتارهای جدیدی را در سازمان ایجاد و جاری کرد ، لذا با برنامه ریزی صحیح و انتخاب هوشمندانه موضوعات ، می توان رفتار سازمانی منطبق با الزامات و اهداف سازمان را شکل دهی کرد.

این استاندارد بین‌المللی راهکارهایی به دست می‌دهد که سازمان‌ها و منابع انسانی آنها را در زمینه مسائل مربوط به آموزش یاری می‌دهند.

اهداف سازمان برای بهبود مستمر که دربرگیرنده عملکرد منابع انسانی است، ممکن است تحت تاثیر گروهی از عوامل خارجی از جمله تغییر بازار، فناوری، نوآوری، ملزومات و نیازهای مشتریان و سهامداران دیگر قرار گیرد. چنین تغییراتی می‌تواند سازمان را به « تحلیل نیازهای مرتبط با مهارت » خود وادار کند.

نقش این استاندارد، تهیه راهنما برای سازمان‌ها به منظور شناسایی و تجزیه و تحلیل نیازهای آموزشی و طراحی و برنامه‌ریزی آموزش، تدارک برای آموزش، ارزشیابی آموزش، کنترل و بهبود فرایند و اثربخشی بیشتر است و هدف آن کمک به سازمان‌هاست تا آموزش خود را به یک سرمایه‌گذاری موثرتر و کاراتر تبدیل کنند.

 

فرایند کلی آموزش در استاندارد ایزو 10015 درقالب مراحل زیر دیده می‌شود؛

الف) تعیین نیازهای آموزشی

ب) طراحی و برنامه‌ریزی آموزشی

ج) مدیریت اجرایی آموزش

د) ارزیابی نتایج آموزش

 

در ادامه به مجموعه اقدامات لازم جهت استقرار سیستم مدیریت در فرایند آموزش خواهیم پرداخت .

این اقدامات در 9 مرحله کلی دسته بندی شده و اجرای آن متضمن نظام سیستم مند فرایند اثربخش آموزش خواهد بود.

 

 

 

 

مرحله اول: تعیین گروه کاری

بسته به حجم سازمان و واحدهای فعال و گستره خدمات و تنوع مشاغل ، می بایست گروه های کاری تحت عنوان تیم اموزش تشکیل داد تا ضمن تقسیم بندی امور با توجه به تخصص های مختلف ، این فرایند کارشناسی شده و بطور مؤثر اجرا گردد.

 

مرحله دوم: اجرای آموزش‌های مورد نیاز گروه

بعد از تعیین گروه اجرایی، برای آشنایی اعضا و ایجاد زبان مشترک به ارائه آموزش‌های اولیه و کاربردی همچون اصول کار گروهی Team working

، آشنایی با فرآیند آموزش و الزامات استاندارد ISO10015 ، مستندسازی و نحوه ممیزی استاندارد ISO10015

 

 مرحله سوم: تعیین رابطان آموزش

در این مرحله کلیه قسمت‌های سازمان به معرفی یک نفر به عنوان رابط آموزش می پردازند که وظیفه رابطان آموزش نیاز سنجی هر قسمت با توجه به نظر مدیران و مسئولین مرتبط بوده و در کل فرایند آموزش نیز به جمع آوری ، ارائه و یا انتقال اطلاعات به واحدهای ذیربط خواهند پرداخت.

 

مرحله چهارم: بازنگری نمودار سازمانی و شرح وظایف آموزش

با توجه به شرح فعالیت و تعداد واحدهای سازمان ، نمودار سازمانی و شرح وظایف آموزش متناسب با نیازهای استاندارد ایجاد و یا بازنگری خواهد شد.

 

مرحله پنجم: تعیین نیازهای آموزشی

با تعیین اهداف و استراتژی‌های کلان سازمان در زمینه سیاستهای آموزشی توسط مدیران ارشد سازمان و تیم اجرایی ، گروه آموزش در جهت اجرای این برنامه‌ها و استراتژی‌ها، به تدوین مأموریت آموزشی ، ترسیم نقشه راه و برنامه های آتی اقدام خواهد کرد که اولین گام آن تعیین نیازهای آموزشی پرسنل است .

در تعیین نیاز آموزشی سه محور اصلی مبنای کار قرار می گیرد؛

الف) تهیه و تدوین استانداردهای مهارت و آموزش مشاغل

ب) تهیه و تدوین نیازهای آموزشی در جهت اهداف و استراتژی‌های هر واحد سازمانی

ج) تهیه و تدوین نیازهای آموزشی در راستای مأموریت و اهداف سازمان

 

مرحله ششم: طراحی و برنامه‌ریزی آموزشی

اموری که در این بخش انجام می شود عبارتند از ؛

تهیه دستورالعمل جذب و ارزیابی مدرسان و ارایه دهندگان خدمات آموزشی

تعیین اهداف آموزشی

تعیین و تدوین محتوای کامل دوره ها

تعیین و تدوین محتوای تدریس هر ساعت دوره

روش ارزیابی فراگیران

روش ارزیابی مدرسان

تهیه و تدوین برنامه زمانبندی در بازه های زمانی مناسب ( سه ماهه ، شش ماهه و یا سالانه )

اعلام برنامه زمانبندی به کلیه رابطان آموزش و انتقال اطلاعات به سازمان .

 

مرحله هفتم: اجرای آموزش

مراحل اجرایی آموزش بطور کلی به سه قسمت تقسیم می شود ؛

الف) اقدامات قبل از اجرای آموزش، شامل:

·  فراهم کردن مکان اجرای دوره‌ها، چه موارد کلاسی به لحاظ تعیین الگوی مناسب چیدمان آنها و چه آن دسته آموزش‌هایی که حین کار و یا در قالب خودآموزی، آموزش‌های الکترونیکی و بسته‌های آموزشی ارائه می‌شوند.

· توجیه مدرسان و شرکت‌هایی که به صورت پیمانکاری با امور آموزش در ارتباطند

· توجیه فراگیران توسط رابطان آموزش

· فراهم کردن وسایل کمک آموزشی متناسب با سرفصل آموزش

                         

ب) اقدامات حین اجرای آموزش، شامل:

· کنترل و نظارت بر عملکرد مدرسان و فراگیران هنگام اجرای آموزش

· ایجاد شرایط مناسب در دوره‌های آموزشی بلند مدت برای اجرای آموخته‌ها در حین انجام کار

 

ج) اقدامات بعد از اجرای آموزش شامل:

· ارزیابی عملکرد مدرسان

· ارزیابی عملکرد فراگیران

·  ارائه گزارش به مدیرانی که پرسنل آنها در دوره‌ها حضور داشته‌اند.

 

مرحله هشتم: ارزشیابی نتایج آموزش

در این مرحله به دو دیدگاه اصلی توجه می شود ؛

الف) ارزشیابی دوره‌های آموزشی به لحاظ عملکرد مدرس، فرایند آموزش و امکانات آموزشی

ب) اندازه‌گیری میزان اثربخشی دوره‌ها

در خصوص اندازه‌گیری میزان اثربخشی هر دوره ، به تناسب نوع دوره و مخاطبین و شرایط کلی دوره ، اندازه گیری در کوتاه مدت ، میان مدت و یا بلند مدت انجام می گردد.

روش های اندازه‌گیری طبق این سیستم بایستی کاملاً کاربردی بوده و نتایج آن در نحوه عملکرد فراگیران توسط مدیر مستقیم و خود فراگیران قابل اندازه‌گیری باشد و با مقایسه آن با شرایط اولیه فراگیران می‌توان میزان تأثیر دوره را مشخص نمود.

بدیهی است که اگر دوره آموزشی اثربخشی مطلوبی نداشته باشد، مواردی که باید در فرایند آموزش مورد بازنگری قرار گیرند، مشخص خواهد شد و در برنامه ریزی بعدی مورد توجه و اصلاح قرار می گیرد..

  

مرحله نهم: نظارت و بهسازی آموزش

هدف اصلی نظارت بر آموزش به عنوان بخشی از سیستم کیفیت سازمان ، کسب اطمینان از این موضوع است که روند آموزش مطابق با الزامات مربوطه و بطور بهره ور اجرا و مدیریت می‌گردد. این نظارت شامل بررسی تمامی فرایندهای آموزش در هریک از چهار مرحله است که به صورت مداوم و براساس چک‌لیست‌های مربوط در امور آموزش انجام می‌گیرد.

در ادامه به سرفصل ها و الزامات استاندارد بین المللی ISO10015 اشاره می گردد که به فراخور سازمان ، زمینه فعالیت ، تعداد پرسنل و واحدهای سازمانی می تواند متغیر باشد که بر آن مبنا سیستم آموزش آن سازمان محترم ، خاص آن سازمان طراحی شده و اجرا می گردد.

 

الزامات  استاندارد ISO10015

دامنه کاربرد استاندارد مدیریت آموزش

راهنماییهای مندرج در این استاندارد ایجاد، اجرا، نگهداری و بهبود راهبردها و سیستمهای آموزشی را که بر کیفیت محصولات و خدمات عرضه شده توسط سازمان تأثیر می گذارد شامل میشود. این استاندارد برای همه سازمان ها از هر نوعی که باشند قابل به کارگیری است.

مجریان آموزش می توانند از این استاندارد در موارد مربوط به تأمین نیازهای آموزشی کارکنان خود استفاده کنند.

راهنمایی هایی برای آموزش

* تعیین نیازهای آموزشی

سازمان بایستی میزان شایستگی مورد نیاز برای هر کاری را که بر کیفیت محصولات تاثیر میگذارد تعیین کند.

  • تعیین فاصله بین شایستگی موجود و شایستگی مورد انتظار
  • تعیین نیازهای آموزش مورد نیاز برای کارکنانی که شایستگی موجود آنها با شایستگی مورد انتظار برای کارهای آنها مطابقت ندارد.
  • مستندسازی نیازهای آموزشی

* تعیین نیازهای سازمان

* تعیین، تجزیه و تحلیل الزامات مربوط به شایستگی

توجه به مواردی همچون ؛

- تغییرات سازمانی یا فناوری که بر فرآیندهای کاری یا بر ماهیت محصولات یا خدمات عرضه شده توسط سازمان، تاثیر می گذارد.

- سوابق حاصل از فرآیند های آموزش قبلی یا جاری

- ارزیابی سازمان از شایستگی کارکنان برای انجام کارهای خاص

- گردش پرسنلی و تغییرات فصلی در مورد کارکنان موقتی

- صدور گواهینامه های درون یا برون سازمانی مورد نیاز برای انجام کارهای خاص

- درخواستهای دریافتی از کارکنان که فرصتهای پیشرفت شخصی را که در دستیابی به اهداف سازمان سهم دارد،‌ مشخص می کند.

- نتایج بازنگریهای فرآیند و اقدامات اصلاحی ناشی از شکایات مشتریان یا گزارشهای مربوط به عدم انطابق ها

- قوانین، مقررات، استانداردها و دستورالعمل هایی که بر سازمان، فعالیتها و منابع آن تاثیر می گذارد

- تحقیق در بازار برای تعیین یا پیش بینی خواسته های جدید مشتری

* طراحی و برنامه ریزی آموزش

- طراحی و برنامه ریزی اقداماتی که بایستی به منظور پرداختن به فاصله های تعیین شده مربوط به شایستگی

- تعیین معیارهای ارزشیابی نتایج آموزش و نظارت آموزش

* روش های آموزش و معیارهای انتخاب

روش مناسب آموزشی به منابع، محدودیت ها و اهداف فهرست شده بستگی خواهد داشت که ممکن است شامل دوره ها و کارگاه ها در داخل و بیرون از سازمان ، کارآموزی ها ، تربیت و مشاوره در حین کار ، خودآموزی و آموزش از راه دور باشد.

* اصول منطقی انتخاب پیمانکار آموزشی

روش های بررسی و ارزیابی پیمانکاران بالقوه داخلی یا بیرونی آموزش

* ارزشیابی نتایج آموزش

منظور از ارزشیابی، تائید این امر است که اهداف سازمانی و اهداف آموزشی هر دو برآورده شده اند، یعنی آموزش اثربخش بوده است.

* اعتباربخشی و بازنگری فرآیند آموزش

به طور کلی ، بازنگری فرآیند آموزش بایستی هر نوع فرصت بیشتر برای بهبود اثربخشی هر یک از مراحل فرآیند آموزش را شناسایی و مشخص کند.

همانگونه که بیان شد سیستم های مذکور به تناسب سازمان شما طراحی و اجرا می گردند .

خواهشمند است جهت کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس حاصل فرمایید.

Comments

Your comment
Nick name :
Email :
Website :
Text :

تصویر :

Tags :